Testament

<<terug

Testament maken

Testamenten worden gemaakt ten overstaan van een notaris. Deze legt de uiterste wil van de cliënt vast in een notariële akte (het testament dus). De notaris bespreekt met de cliënt (de testateur) waar hij of zij extra op moet letten in zijn/haar specifieke situatie. Let wel: een testament heeft pas rechts­kracht als het door de testateur en de notaris (en eventuele getuigen, als de notaris dat nodig vindt) is ondertekend. Een testament kan op ieder moment worden gewijzigd door een nieuwe te maken. Elke wijziging of herroeping van een bestaand testament moet ook weer via de notaris worden geregeld. Het verscheuren van een afschrift van een bestaand testament heeft geen wettelijke gevolgen; het blijft dan gewoon geldig. De notaris bericht aan het Centraal Testamentenregister in Den Haag, dat er een testament is gemaakt. Hij vermeldt daarbij door wie dit is gedaan en bij welke notaris. De inhoud van het testament wordt niet aan het Centraal Testamentenregister bekendgemaakt. Het testament wordt bewaard in de kluis van de notaris.

Uitsluitingsclausule

Veel mensen willen graag dat hun kinderen (of ande­re erfgenamen) iets van hen erven, maar vinden het geen prettige gedachte dat de (ex-)echtgenoten van hun kinderen (of van andere erfgenamen) bij een eventuele echtscheiding recht hebben op de helft van de erfenis. Dit kan gebeuren als de erfgenaam in algehele gemeenschap van goederen is getrouwd. Als oplossing hiervoor kan een uitsluitingsclausule in het testament worden opgenomen. In zo’n clausule staat dat hetgeen uit de nalatenschap wordt verkre­gen en de opbrengsten daarvan niet zullen vallen in enige huwelijksgoederengemeenschap waarin de ontvanger (de verkrijger) gerechtigd mocht zijn of worden. Het resultaat is dat de ‘koude kant’ (de aan­getrouwde kant) geen recht heeft op de helft van de geërfde goederen ingeval van echtscheiding.

Bewind

Het kan voorkomen dat men vindt dat zijn erfge­namen (nog) niet de volledige verantwoordelijkheid kunnen (of mogen) dragen voor de door hen geërfde goederen. Dit kan te maken hebben met de complexi­teit van de nalatenschap of met de (jonge) leeftijd van de erfgenamen. Ook kan het de uitdrukkelijke wens van een overledene zijn, dat de erfgenamen niet onmiddellijk na zijn overlijden met de erfenis kunnen doen wat zij willen (bijvoorbeeld als hij een bedrijf nalaat). In zulke gevallen kan de testateur de te erven goederen of een deel daarvan onder bewind stellen. De reden voor het instellen van het bewind moet uitdrukkelijk in het testament worden vermeld. Er wordt dan een bewindvoerder aangesteld, die gedurende een bepaalde periode het financiële beheer heeft over de erfenis. De duur van het bewind moet eveneens in het testament wor­den vastgelegd. Het bewind kan bijvoorbeeld duren totdat de erfgenamen een bepaalde leeftijd hebben bereikt, of het kan een periode beslaan van enkele jaren na het overlijden. Een erfgenaam kan desge­wenst vijf jaar na het overlijden van de overledene aan de rechter verzoeken het bewind op te heffen.

Voogdij

Als u minderjarige kinderen heeft, is het belangrijk om stil te staan bij de vraag wat er met hen gebeurt als u er niet meer zou zijn. Bent u getrouwd, dan voeren u en uw partner samen het ouderlijk gezag. Overlijdt een van u, dan behoudt de ander automa­tisch het ouderlijk gezag. Indien de overge­bleven partner vervolgens ook overlijdt (of de ouders overlijden tegelijk), dan benoemt de rechter een voogd over de kinderen, tenzij u in een testament zelf al een voogd heeft benoemd. Door zo’n voogdbenoeming is de rol van de rechter in principe uitgespeeld; de ouders hebben bepaald bij wie hun kinderen terechtkomen.

Stiefkinderen

Steeds vaker vormen ouders met gezamenlijke kin­deren én kinderen uit eerdere relatie(s) een gezin. De behoefte groeit om deze stiefkinderen voor het erfrecht hetzelfde te behandelen als eigen kinderen. Het is inmiddels mogelijk om stiefkinderen en eigen kinderen inderdaad bij testament gelijk te schake­len.

Ongehuwd samenwonenden

Samenwoners willen vaak dat bij het overlijden van een van hen alle goederen naar de langstlevende gaan. Het maken van een testament biedt daarvoor een afdoende oplossing. Indien er kinderen zijn, die een beroep zouden kunnen doen op hun legitieme portie, is het ook noodzakelijk dat de partners een samenlevingsovereenkomst sluiten bij de notaris. Als deze notariële overeenkomst goed wordt afgestemd op de testamenten van de beide partners, kan de langstlevende partner na het overlijden van de ander – net zo goed als een langstlevende echtgenoot – worden beschermd tegen erfrechtelijke aanspraken van kinderen. De kinderen zullen dan geduld moeten hebben tot na het overlijden van de langstlevende ouder. Zelfs een beroep op het wettelijk minimum erfdeel (legitieme portie) helpt het kind in zo’n geval niet.